Je kunt acht uur in bed liggen en toch wakker worden alsof je een nacht hebt staan tegelen. Een stijve nek, een zeurende onderrug, tintelende armen of gewoon dat gevoel dat je niet echt hebt uitgerust. Vaak ligt het niet aan je slaapduur, maar aan hoe je ligt. De beste slaaphouding helpt je wervelkolom in een natuurlijke lijn te blijven, laat je spieren ontspannen en verdeelt druk over je lichaam zonder dat één plek alle druk opvangt.
En meteen een geruststelling: dé perfecte houding bestaat niet voor iedereen. Wat wél bestaat, is een goede slaaphouding die past bij jouw lichaam, jouw matras en jouw kussen. Daarr gaan we het over hebben in deze blog.
Wat is een goede slaaphouding
Een goede slaaphouding herken je aan iets simpels: je wervelkolom voelt neutraal. Je nek staat niet in een rare knik, je schouders zitten niet op slot en je onderrug hoeft niet te compenseren. Je ademt rustig, je draait minder vaak en je wordt soepeler wakker.
Merk je dat je ’s ochtends juist stijver bent dan toen je ging slapen, dat je schouders protesteren of dat je onderrug direct begint te zeuren zodra je opstaat, dan is de kans groot dat je houding of je ondersteuning niet klopt. Soms is het kussen de boosdoener, soms het matras, en soms is het de combinatie. Dat is ook precies waarom proefliggen en goed advies zo veel verschil maken. In onze showroom in Boxmeer zien we dagelijks dat één kleine aanpassing ineens voelt alsof iemand de slaapknop heeft gerepareerd.
Beste slaaphouding in het algemeen
Als je het puur technisch bekijkt, scoren rugslapen en zijslapen meestal het best. Dat zijn houdingen waarin je wervelkolom het makkelijkst een rustige, rechte lijn kan houden. Buikslapen is vaak lastiger omdat je nek bijna altijd moet draaien en je onderrug sneller hol trekt. Toch kan buikslapen voor iemand tijdelijk fijn voelen, bijvoorbeeld omdat het vertrouwd is of omdat het spanning geeft die je gewend bent. De beste slaaphouding is uiteindelijk de houding waarin jij diep slaapt en uitgerust wakker wordt.
Rugslapen als beste slaaphouding
Rugslapen kan een heel goede slaaphouding zijn. Je gewicht verdeelt zich mooi en je schouders en heupen krijgen vaak wat meer rust. Vooral voor mensen met rugklachten kan dit prettig zijn, mits de ondersteuning klopt.
Waar het vaak misgaat, is bij het hoofdkussen. Een te hoog kussen duwt je hoofd naar voren en dat voelt je nek meteen. Een te laag kussen laat je hoofd juist naar achteren hangen, wat ook weer spanning geeft. Je wilt dat je nek ondersteund wordt en dat je kin niet naar je borst gedrukt wordt, maar ook niet omhoog wijst alsof je naar het plafond staart.
Nog zo’n klassieker: de onderrug. Ligt je bekken te ver naar voren, dan ontstaat er een holling in je onderrug. Een subtiele steun onder je knieën kan dan ineens wonderen doen, omdat je bekken iets ontspant en je onderrug minder hoeft te trekken.
Zijslapen als goede slaaphouding
Zijslapen is waarschijnlijk de populairste houding, en niet voor niets. Veel mensen vallen er makkelijk in slaap en het kan prettig zijn voor je ademhaling. Ook bij snurken wordt zijslapen vaak als fijner ervaren.
Maar zijslapen vraagt wel om de juiste match tussen matras en kussen. Je schouder en heup moeten een beetje kunnen wegzakken, terwijl je middel nog steeds gedragen wordt. Als je matras te hard is, voelt je schouder alsof die klem komt te zitten. Als je matras te zacht is, zakt je middel te ver weg en komt er een bocht in je onderrug. Dan lig je misschien “op je zij”, maar je wervelkolom ligt eigenlijk te kronkelen.
Het kussen speelt hier ook een hoofdrol. Bij zijslapen moet de ruimte tussen je schouder en je hoofd netjes opgevuld worden, zodat je nek niet naar beneden hangt en ook niet omhoog wordt geduwd. Een fijne extra voor veel zijslapers is steun tussen de knieën. Dat helpt je bekken stabieler te houden, waardoor je onderrug ’s nachts minder hoeft te corrigeren.
Buikslapen en waarom het vaak niet de beste slaaphouding is
Buikslapen voelt voor sommige mensen heerlijk, maar je lijf is er lang niet altijd blij mee. Je nek draait bijna altijd naar één kant en dat betekent urenlange torsie. Tegelijk trekt je onderrug vaak hol, zeker als je matras soepel is of als je bekken wat wegzakt.
Als buikslapen jouw vaste houding is, hoef je niet in één nacht te veranderen. Je kunt het vriendelijker maken voor je lijf door je kussen lager te houden, zodat je nek minder hoeft te knikken. En je kunt je onderrug ontlasten door je bekken iets te ondersteunen, zodat die holling minder wordt. Veel mensen komen uiteindelijk uit op een soort half zij houding waarin je nog steeds het “buikgevoel” hebt, maar je nek en onderrug meer rust krijgen.
Beste slaaphouding bij lage rugpijn
Bij lage rugpijn draait het bijna altijd om twee dingen: je bekkenstand en de ondersteuning van je onderrug. De beste slaaphouding bij lage rugpijn is daarom vaak rugslapen met een ontspannen bekken, of zijslapen met een stabiele heuplijn.
Als je op je rug ligt en je voelt dat je onderrug hol trekt, dan zit je lichaam de hele nacht te compenseren. Je kunt dat vaak verminderen door je knieën licht te ondersteunen, zodat je onderrug minder spanning opbouwt. Ligt je matras te hard, dan ontstaat er druk op je stuit en schouderbladen en ga je onbewust draaien. Ligt je matras te zacht, dan zakt je heup te ver weg en blijft je onderrug juist in een bocht hangen. De oplossing zit dan niet in “harder is beter” of “zachter is luxer”, maar in de juiste ondersteuning op de juiste plekken.
Bij zijslapen met lage rugpijn zie je vaak dat mensen met opgetrokken knie gaan liggen en hun bekken als het ware naar voren kantelen. Dat kan de onderrug extra belasten. Door je knieën netjes uit te lijnen en steun tussen je benen te gebruiken, blijft je bekken rechter en voelt je onderrug vaak rustiger in de ochtend. Dit is precies het moment waarop een passend matras met goede drukverdeling het verschil maakt. Je wilt ruimte voor je schouder en heup, maar ook draagkracht onder je taille.
Belangrijk om erbij te zeggen: heb je pijn die uitstraalt naar je been, krachtverlies, tintelingen, of blijft het wekenlang terugkomen, dan is het verstandig om het ook met een arts of fysiotherapeut te bespreken. Slaapcomfort is belangrijk, maar we willen geen signalen missen die medische aandacht verdienen.
Beste slaaphouding bij nekpijn
Nekpijn is vaak een kussenverhaal, al speelt je matras ook mee. De beste slaaphouding bij nekpijn is meestal rugslapen of zijslapen waarbij je nek in lijn ligt met de rest van je wervelkolom. Dat klinkt simpel, maar het gaat mis zodra je hoofd net te hoog ligt, net te laag, of zodra je schouders wegzakken en je nek scheef komt te hangen.
Bij rugslapen wil je dat je nek steun krijgt in de natuurlijke curve. Je hoofd moet niet naar voren duwen, maar ook niet achterover vallen. Bij zijslapen wil je dat je hoofd recht blijft, alsof je gewoon ontspannen rechtop staat, maar dan horizontaal. Een handige gedachte: als je kussen je oor richting je schouder duwt, is het vaak te hoog. Als je hoofd richting het matras zakt, is het vaak te laag of te zacht.
Wat veel mensen onderschatten, is de invloed van het matras op nekpijn. Als je matras te zacht is en je schouder te ver wegzakt, dan kantelt je bovenlichaam en moet je nek die hoek de hele nacht opvangen. Je kunt dan het perfecte kussen kopen en alsnog wakker worden met een stijve nek, omdat de basis niet klopt. Daarom kijken we in de winkel altijd naar het totaalplaatje: matras, bedbodem en kussen als team. Pas dan krijg je die ontspannen, rustige lijn waar je nek naar snakt.
Zo maak je elke houding een goede slaaphouding
Je slaaphouding is één deel van het verhaal. De ondergrond waarop je ligt is het andere deel. Een matras moet je lichaam opvangen waar het mag wegzakken en dragen waar het steun nodig heeft. Een kussen moet je nek ondersteunen, niet je hoofd parkeren. En je bedbodem moet doen wat hij belooft: meewerken waar het nodig is en stabiliteit geven waar het moet.
Ook je dekbed en temperatuur spelen mee. Als je het te warm hebt, ga je draaien en wringen. Als je het te koud hebt, span je je spieren aan. Dat klinkt klein, maar het telt op tot een nacht vol microbewegingen. De beste slaaphouding is namelijk niet alleen een momentopname als je in slaap valt. Het gaat erom dat je lichaam zo min mogelijk hoeft te corrigeren gedurende de nacht.
Een snelle test om jouw beste slaaphouding te vinden
Stel jezelf vanavond eens een paar vragen terwijl je in bed ligt. Word je wakker met pijn in je nek of juist in je onderrug. Voel je druk op je schouder of heup als je op je zij ligt. Heb je het idee dat je wegzakt in het midden of juist dat je op een plank ligt. Word je vaak wakker op je buik terwijl je dacht dat je op je zij was gaan liggen. Als je hier twee of drie keer “ja” op denkt, dan is het vaak een probleem met de afstelling van je bed.
En dat is goed nieuws. Want afstellen is te doen. Soms met een ander kussen, soms met een topper, soms met een matras dat beter bij jouw lichaamsbouw past. In Boxmeer hebben we alle ruimte om dat rustig te bekijken, letterlijk, want onze showroom is verdeeld over twee verdiepingen en meer dan duizend vierkante meter. Je kunt verschillende matrassen en bedden vergelijken en voelen wat er gebeurt met je schouders, heupen en nek. Dat maakt het kiezen ineens een stuk minder gokken.
